Consensus en waarheid

ConcensusEnWaarheid01Twee mensen lopen op een misschien 30 cm smalle stalen balk op 100 meter hoogte op een wolkenkrabber in constructie. De ene moet in de richting waar de ander vandaan komt en omgekeerd. Hoe komen zij aan elkaar voorbij? Gaat een van de twee weer achteruit naar een breder stukje zo dat de ander kan passeren? Of maken zij een afspraak  dat een van de twee bv. gaat zitten zodat de ander over hem heen kan stappen? Gaan zij eerst bespreken wat de mogelijkheden zijn? Hoe verdelen zij de risico’s? Als je heel nauwkeurig kijkt gaan ze steeds langzamer naar elkaar toe tot ze heel dicht bij elkaar staan. Ze pakken elkaar bij de schouders. Eerst bijna teder maar dan heel stevig. Hun voorkanten raken elkaar bijna. Net als twee minnaars in een erotische dans gaan ze nu draaien. Stukje bij beetje. Centimeter voor centimeter. Als ze 90° zijn gedraaid ademen zij nauwelijks meer. Ze moeten doorgaan anders storten zij allebei in de diepte. De tijd stopt. … maar alleen in het hoofd van de toeschouwer. De twee draaien echter verder. Stukje bij beetje schuiven zij in het rond. De blik steeds verankerd in de ogen van de ander. Hun vingers beginnen vochtig te worden. Het lijkt bijna gevaarlijk. Maar nu hebben zij het gehaald. Zij staan nog steeds als in het begin van hun ontmoeting met hun hele lijven dicht tegen elkaar, hun schouders vastgepakt met een sterke grip. Als je ze later zou vragen of er lichamelijk contact is geweest zouden zij verbaasd met hun hoofden schudden en zich niet eraan kunnen herinneren. Maar nu, op het moment na de draai van 180°, net voor dat ze elkaar loslaten, voelen ze dat ze hun leven aan elkaar te danken hebben. Hun blik ontspant. De verkramping in hun handen vermindert net voor ze zij uit doodsangst zouden beginnen te zweten. Zij ademen diep. Hun gelaat word weer zakelijk. Een klein stapje achteruit. Bijna een glimlach. Een knikken van de hoofden, nauwelijks te zien. Dan draaien ze om en gaan verder op hun weg op de stalen plank van de wolkenkrabber.

Dit is de nature en praktijk van het Nederlandse consensus.

Ik ben geen autochtoon maar voel me wel deel uitmaken van de Nederlandse samenleving. Bij mijn terugkeer naar Nederland in 2011 kwam ik er heel snel erachter dat iedereen die in Nederland maatschappelijk wil overleven de kunst van de consensus moet beheersen. Geen ander Europees land heeft  deze kunde zo ver ontwikkelt. Nederlanders spreken er niet over. Niemand leert het aan je. Niemand zou toegeven dat dit de meest noodzakelijke vaardigheid in ons land is: het vinden van de grootste gemene deler. Als je het goed bekijkt is dit passeren van elkaar op 100 meter hoogte op een plank van 30 cm brede bijna onmogelijk! In ieder geval niet elke dag tientallen keren achter elkaar in grote groepen; behalve als we allemaal circusartiesten zouden zijn. We leven in een wereld die is gestoeld op een realiteit die heel ver van ons is verwijderd. We zijn allemaal bang dat we niet genoeg hebben. In waarheid heeft iedereen meer dan ooit iemand van tevoren heeft gehad. We gillen allemaal crisis, maar we behoren bij de rijksten op deze aarde. Toch hebben we een wereld gecreëerd die we als onbetrouwbaar en gevaarlijk ervaren. Elk gezin bezit meerdere computers, meerdere tv’s, smartphone’s, Ipad’s en noem maar op. Het is nauwelijks voor iedereen bij te benen al deze dingen met zekere regelmaat nieuw aan te schaffen. De grond, de realiteit, is heel ver weg. Minstens 100 meter lager. Daar zijn de daadwerkelijke benodigdheden van de mens. Eten – drinken – nabijheid – een dak boven ons hoofd. Maar dat ontkennen wij meestal. We ontkennen ook dat het onze eigen keuze is op 100 m hoogte op een smalle stalen balk te balanceren. En als iemand probeert ons hierop attent te maken dan mag die niet meer meedoen. Als hij of zij zichzelf daardoor in de diepte stort dan is het zijn of haar eigen schuld! De consensus kon in elk geval worden behouden. De plank word steeds smaller en we willen liever niet weten hoe smal. Alleen de meest handigen zullen overleven. Individualisten zijn een gevaar. Niet de eigen verantwoordelijkheid maar het collectieve instinct is tot algemeen wet verheven. De vaardigheid van de aanpassing, de deugd van het zwijgen op het juiste moment, de schijn die het zijn verbergt, zodat onze handelingen ongezien blijven. We zijn bang dat wij degenen zijn die ons in de diepte zullen storten. En de waarheid van de wolkenkrabber in aanbouw om ons heen, de realiteit van de grond waar alles op staat diep onder ons … wie kan dat nou schelen?

 

 

Berichtnavigatie

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

achttien + 16 =